Dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, sáng 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, với 428/437 đại biểu có mặt tán thành (chiếm 90,49% tổng số đại biểu), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Nghị quyết bắt đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026, bao gồm nhiều điểm mới liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính, cấp giấy chứng nhận, tách thửa và quản lý dữ liệu đất đai.
Trước đó, trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội trong quá trình thảo luận tại tổ và hội trường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành năm 2024. Bộ trưởng Trần Đức Thắng nêu rõ:
Nghị quyết có những điểm mới trong việc chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi chuyển mục đích sử dụng đất.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định mới về miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Theo Nghị quyết, trường hợp được miễn hoàn toàn thì người dân không cần xác định giá đất, không phải tính tiền và cũng không phải làm hồ sơ đề nghị miễn, trừ các trường hợp miễn theo thời hạn phải theo dõi. Đối với giảm tiền thuê đất hằng năm, người dân cũng không phải lập thủ tục xin giảm, giảm mạnh gánh nặng thủ tục hành chính.
Ở nội dung chuyển mục đích sử dụng đất, Nghị quyết quy định người sử dụng đất sẽ nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất một lần cho toàn bộ thời gian còn lại, tính theo phần chênh lệch giữa loại đất trước và sau khi chuyển. Đặc biệt, với đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa có đất ở, mức thu được chia thành 3 nhóm:
- 30% phần chênh lệch giá đất cho diện tích trong hạn mức giao đất ở.
- 50% phần chênh lệch với diện tích vượt hạn mức nhưng không quá 1 lần hạn mức.
- 100% phần chênh lệch cho diện tích vượt quá mức trên.
Mức thu này được áp dụng một lần duy nhất cho mỗi hộ gia đình hoặc cá nhân trên một thửa đất, giúp hạn chế tình trạng thu trùng hoặc phát sinh thêm nghĩa vụ.
Nghị quyết cũng đề cập đến hàng loạt chính sách mới liên quan đến cấp giấy chứng nhận, tách và hợp thửa, quản lý dữ liệu đất đai. Các trường hợp chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp có giấy tờ đất hợp pháp sẽ thực hiện đăng ký biến động, không cần cấp lại giấy chứng nhận. Khi đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, cơ quan quản lý chỉ cần cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai, không phải xác nhận thủ công trên giấy chứng nhận như trước.
Đáng chú ý, các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định và có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cấp từ 15/10/1993 đến nay sẽ được xem xét cấp giấy chứng nhận chính thức theo quy định mới. Điều này tháo gỡ tình trạng “sổ tạm kéo dài” tồn tại hàng chục năm tại nhiều địa phương.
Đối với tách thửa và hợp thửa, Nghị quyết quy định thửa đất mới phải đảm bảo có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng, hoặc được người liền kề chấp thuận cho đi nhờ. Nếu người sử dụng đất tự dành một phần đất làm lối đi chung, họ không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đối với phần đất này, giúp giảm đáng kể chi phí phát sinh.
Việc Nghị quyết được thông qua được kỳ vọng sẽ tạo hệ thống thủ tục hành chính đơn giản – minh bạch – thống nhất, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thị trường đất đai, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận quyền sử dụng đất thuận lợi hơn khi bước vào giai đoạn áp dụng Luật Đất đai mới từ năm 2026.
Nguồn: Quốc Hội Việt Nam
