Trong bối cảnh thị trường bất động sản ngày càng phát triển, việc thiếu minh bạch thông tin và dữ liệu không đồng bộ đang trở thành một trong những rào cản lớn đối với nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Do đó, hoàn thiện hạ tầng dữ liệu cho thị trường bất động sản được xem là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường.
Bối cảnh bùng nổ của cách mạng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, tại Việt Nam chuyển đổi số đã được xác định là động lực chủ yếu thúc đẩy kinh tế – xã hội. Trước tình hình đó, nhiều ngành, lĩnh vực đã bắt đầu hành trình chuyển đổi số trên nhiều phương diện như số hóa dữ liệu, xây dựng mô hình hoạt động, tổ chức, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên nền tảng công nghệ số.
Trong đó, thị trường bất động sản Việt Nam cũng đang từng bước chuyển dịch theo hướng minh bạch và số hóa. Việc xây dựng một hệ thống dữ liệu thống nhất để quản lý thông tin về nhà ở và hoạt động kinh doanh bất động sản trở thành yêu cầu cấp thiết. Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định 357/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Nghị định được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình số hóa công tác quản lý thị trường bất động sản, góp phần tăng cường tính minh bạch và hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoạch định chính sách và giám sát thị trường.
Theo đó, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xây dựng trên phạm vi toàn quốc theo mô hình quản lý tập trung, trong đó Bộ Xây dựng quản lý và vận hành hệ thống trên phạm vi toàn quốc, còn UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật và quản lý dữ liệu tại địa phương.
Theo quy định của Nghị định, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ bao gồm nhiều nhóm thông tin quan trọng như: Chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; số lượng và diện tích nhà ở; thông tin về các dự án bất động sản; tiến độ thực hiện dự án; giá bán, giá thuê, giá thuê mua; cũng như các chương trình hỗ trợ nhà ở cho các nhóm đối tượng chính sách.
Việc hình thành một hệ thống dữ liệu đầy đủ và được cập nhật thường xuyên sẽ giúp cơ quan quản lý nhà nước có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình cung – cầu của thị trường bất động sản, từ đó đưa ra các quyết định điều hành và chính sách phát triển nhà ở phù hợp với thực tiễn.
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định là việc áp dụng mã định danh điện tử đối với nhiều đối tượng trong thị trường bất động sản như sản phẩm bất động sản, đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và các đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở. Quy định này góp phần chuẩn hóa thông tin, nâng cao khả năng truy xuất dữ liệu và tạo điều kiện kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác như cơ sở dữ liệu đất đai, dân cư và doanh nghiệp.
Nghị định cũng đặt ra nghĩa vụ đối với các chủ thể có liên quan trong việc cung cấp và cập nhật thông tin vào hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Đặc biệt, các chủ đầu tư dự án bất động sản và các tổ chức kinh doanh bất động sản phải thực hiện việc cập nhật thông tin liên quan đến dự án, tiến độ triển khai, số lượng sản phẩm, cũng như giá bán hoặc giá cho thuê của sản phẩm bất động sản.
Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc khắc phục tình trạng thiếu minh bạch thông tin trên thị trường bất động sản, vốn là một trong những nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng đầu cơ, thổi giá hoặc cung cấp thông tin sai lệch cho người mua nhà.
Tuy nhiên, việc đặt ra nghĩa vụ cung cấp dữ liệu cũng đồng thời làm phát sinh trách nhiệm pháp lý đối với các chủ thể kinh doanh bất động sản nếu thông tin được cung cấp không chính xác, không đầy đủ hoặc không được cập nhật kịp thời theo quy định.
Mặc dù Nghị định 357/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý thị trường bất động sản, quá trình triển khai vẫn đặt ra một số vấn đề pháp lý cần lưu ý.
Thứ nhất, việc xây dựng và vận hành hệ thống dữ liệu quốc gia đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý ở nhiều cấp để bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ và đồng bộ.
Thứ hai, do hệ thống dữ liệu có thể chứa nhiều thông tin liên quan đến cá nhân và tổ chức nên cần đặc biệt chú trọng đến bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thứ ba, nghĩa vụ cung cấp thông tin cần gắn với cơ chế kiểm tra và xử lý vi phạm rõ ràng nhằm bảo đảm tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu.
Nhìn chung, Nghị định 357/2025/NĐ-CP đặt nền móng cho việc hình thành hệ thống dữ liệu số hóa về nhà ở và thị trường bất động sản tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền lợi của các chủ thể tham gia giao dịch.
Tuy nhiên, để Nghị định phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng công nghệ, nguồn lực quản lý và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đồng thời bảo đảm tính chính xác của dữ liệu và an toàn thông tin.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý liên quan đến đầu tư, dự án, giao dịch bất động sản, hãy liên hệ Công ty Luật Phú Thanh để được hỗ trợ chuyên sâu.
